Jedną z chorób pasożytniczych przenoszonych przez zwierzęta jest toksoplazmoza.
Powstaje ona na skutek zarażenia sie pierwotniakiem Toxoplasma gondii, pośrednim żywicielem tego pasożyta są ptaki i ssaki (w tym ludzie) natomiast ostatecznym tylko koty.

Na chorobę tą mogą zapadać ludzie i zwierzęta, zazwyczaj przyczyną jest spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego cysty z bradyzoitami T. gondii. (pierwotniak ginie po 20min gotowania w 60 stopniach Celsjusza).
Inną przyczyną jest spożycie pokarmu zanieczyszczonego kałem, moczem lub śliną zwierząt chorych na toksoplazmozę (np. kał kota pozostawiony na słońcu wysycha i zmienia się w proszek który, roznoszony przez wiatr osiada na owocach, warzywach itp). Koty zarażają się gdy polują i zjadają gryzonie lub kontaktują się z innymi osobnikami. Taki sposób zarażenia powoduje toksoplazmozę nabytą.

Wyróżniamy także toksoplazmozę wrodzoną która powstaje przez przejście pasożyta na płód przez łożysko. Objawy zależą wtedy od tego jak zaawansowana była ciąża w chwili zakażenia matki.
Wrodzona postać choroby może powodować:
- małogłowie
- wodogłowie
- zapalenie siatkówki i naczyniówki
- zwapnienia śródmózgowe
- opóźnienie rozwoju umysłowego
- hipotrofie
- hepatomegalia
- splenomegalie
- małopłytkowość
- powiększenie węzłów chłonnych
- zapalenie mięśnia sercowego
- małoocze
- agenezja gałki
Dlatego bardzo ważne jest by kobiety planujące ciąże poddały się badaniom serologicznym (oznaczanie miana przeciwciał).

Ważne jest, że choroba ta jeśli zaatakuje zdrowy i odporny organizm nie daje żadnych objawów. Natomiast u osób z osłabioną odpornością (np. po przeszczepach albo mające AIDS) może stanowić zagrożenie dla życia. Na szczęście istnieją skuteczne metody leczenia np. antybiotykami.

Zaraz po urodzeniu skóra noworodka zwykle jest pomarszczona, czerwona lub plamista, a oczy niekiedy opuchnięte, ale spokojnie to naturalny objaw u zdrowych dzieci. Skórę po porodzie pokrywa jeszcze maź płodowa (biała substancja ochronna). Dziecko przenoszona ma zwykle skórę suchą i łuszczącą się. Większość dzieci przez kilka pierwszych tygodni ma na skórze ślady plamek, grudek lub rumieni, które znikają po pewnym czasie same bez leczenia. Podczas porodu dziecku odcina się pępowinę pozostała jej część po 7 – 10 dniach usycha i odpada formując pępek. Należy zwrócić szczególną uwagę na to czy pępek nie krwawi i każdą taką sytuację zgłosić lekarzowi lub położnej.

Ten tydzień to jeszcze miesiączka. Nie doszło do zapłodnienia, ale termin porodu ustala się na podstawie ostatniej miesiączki. Przed planowaniem ciąży unikaj alkoholu, papierosów, leków, które w przyszłości mogą uszkodzić płód, obniżyć odporność organizmu na różne choroby. Jeśli zażywasz leki, skonsultuj się z lekarzem, wiele leków uszkadza płód. Stosuj odpowiednią dietę zawierającą dostateczną ilość witamin. Zażywaj kwas foliowy, odpowiednia jego ilość zmniejszy ryzyko uszkodzenia mózgu lub rdzenia kręgowego.

Ciąża pozamaciczna – to nieprawidłowe umiejscowienie ciąży poza jamą macicy. W początkowym okresie objawia się jednostronnymi bólami w podbrzuszu, plamieniami lub krwawieniem z dróg rodnych, rzadziej występują napadowe bóle w podbrzuszu, uczucie parcia na stolec, zasłabnięcia. W przypadku zdiagnozowania ciąży pozamacicznej konieczna jest pomoc chirurgiczna. Wcześnie wykryta ciąża pozamaciczna pozwala na utrzymanie płodności przez kobietę.

Przepuklina to wrodzone lub nabyte przemieszczenie się trzewi, zwykle jelit, z położenia prawidłowego pod skórę lub do sąsiednich jam ciała. Stosunkowo często spotyka się u niemowląt przepuklinę pępkową. Powiększa się ona w czasie płaczu lub kaszlu, ale nie jest to niebezpieczne. Przepuklina pachwinowa jest częstsza u chłopców. Choroba pojawia się po zastąpieniu jąder do worka mosznowego. Przepukliny pępkowe rzadko wymagają leczenia. Przepukliny pachwinowe również mogą zniknąć samoistnie, ale powinny być leczone, jeżeli wystąpią objawy uwięźnięcia jelit. Jest to bardzo groźne powikłanie.

Czy to jest niebezpieczne?
Przepuklina pępkowa nie jest niebezpieczna, natomiast przepuklina pachwinowa powinna być leczona, bowiem grozi uwięźnięciem jelit.

Co zrobić?
Można spróbować odprowadzić przepuklinę. Większość przepuklin poddaje się łagodnemu uciskowi i daje się odprowadzić.

Czy jest potrzebny lekarz?
Pomoc lekarza jest konieczna, jeśli twór w okolicach pępka zauważamy w okresie pierwszych sześciu miesięcy życia. Porada lekarza jest konieczna, jeśli twór twardnieje, nie cofa się przy próbie odprowadzenia i towarzyszą mu wymioty oraz bóle brzucha.

Co może zrobić lekarz?
-Jeśli jest to przepuklina pępkowa, ale twór jest twardy i nie cofa się przy próbie odprowadzenia, lekarz skieruje dziecko do chirurga, który przeprowadzi drobny zabieg.

Jeśli dziecko nie ukończyło sześciu miesięcy życia, a ma przepuklinę pachwinową, lekarz zaleci zabieg chirurgiczny, aby uniknąć powikłań w postaci uwięźnięcia jelit.

Przy tym zapaleniu dominują zupełnie odmienne objawy, łatwe do uchwycenia, wymagające pilnej interwencji lekarskiej. Dziecko mające ostre zapalenie ucha sprawia wrażenie poważnie chorego. Jest niespokojne, marudne, może płakać i krzyczeć, wymiotować, wysoko gorączkować, swoim stanem bardzo niepokoić rodziców. Starsze dzieci i dorośli znoszą to niewiele lepiej, potrafią jednak podać więcej objawów wskazujących na zapalenie ucha. Będą to uczucie pełności w uchu, przelewanie przy zmianie pozycji, szumy uszne, niedosłuch oraz wszystkie wyżej wymienione. Najtrudniej podejrzewać zapalenie ucha u niemowląt. Nie potrafią niczego nam powiedzieć, mogą jednak okazać to swoim zachowaniem. Niemowlę jest wtedy bardzo niespokojne, marudne, cechuje je brak apetytu, płacze szczególnie w momencie karmienia, może wymiotować, mieć biegunkę, łapać się rączką za ucho. Nie zawsze występuje gorączka, natomiast zawsze zapalenie ucha poprzedza infekcja kataralna, która często trwa i po leczeniu.

Tak nasilone objawy każą każdemu pacjentowi szukać porady u lekarza pierwszego kontaktu, lekarza rodzinnego oraz rozpocząć leczenie. W związku z tym, że większa część przypadków ostrego zapalenia ucha środkowego spowodowana jest infekcją wirusową, nie wymaga zastosowania antybiotykoterapii. Skuteczne leczenie można uzyskać, stosując leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe: aspirynę, paracetamol, leki obkurczające błonę śluzową nosa, np. krople do nosa (należy pamiętać też o prawidłowym ich zakrapianiu) – stosowanie ich jest zalecane, gdyż poprawiają drożność trąbki słuchowej, leki przeciwobrzękowe, tj. przeciwhistaminowe oraz zachowania niefarmakologiczne, czyli odpowiednie nawilżanie powietrza, inhalacje, oczyszczanie nosa. Krople do ucha nie przynoszą większych efektów, gdyż zapalnie zmieniona błona bębenkowa jest dla nich nieprzepuszczalna. Dopiero w sytuacji, gdy nie uzyskano poprawy lub gdy doszło do nasilenia objawów, należy dołączyć odpowiedni antybiotyk i przyjmować go zgodnie z zaleceniami lekarza, o czym niestety nie zawsze pamiętamy. Zdarza się często, że właściwie dobrany antybiotyk jest źle stosowany przez pacjenta. Nieregularnie, zbyt krótko, a gdy poprawa następuje szybko, kuracja zostaje przerwana. Prowadzi to do nieskuteczności leczenia, jego przewlekania się, wzrostu kosztów i wystąpienia powikłań.

Na początku choroby lub w trakcie leczenia może dojść do pojawienia się wydzieliny śluzowej albo ropnej, czasami z domieszką krwi w uchu zewnętrznym. Objaw ten świadczy o samoistnym pęknięciu błony bębenkowej. Nie należy się tym przejmować, gdyż jest to naturalny przebieg choroby. Zresztą, kiedy pojawia się wydzielina, ustępuje większość objawów związanych z obrzękiem – ból ucha, wymioty, a chore dziecko staje się spokojniejsze. Czasami błona bębenkowa zostaje specjalnie przecięta przez laryngologa w celu usunięcia ropnej wydzieliny z jamy ucha środkowego – i przyśpieszenia wyleczenia zapalenia ucha środkowego – podobnie jak w samoistnym jej pęknięciu. Zabieg ten nazywamy paracentezą. Leczenie w takiej sytuacji postępuje szybciej. Błona bębenkowa w ciągu kilku tygodni ulega wygojeniu.

Ze względu na istotną rolę, jaką spełnia narząd słuchu w funkcjonowaniu człowieka, powinniśmy o niego szczególnie dbać i nie lekceważyć objawów choroby.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest bardzo niebezpieczną chorobą i może być powodowany zarówno przez wirusy jak też bakterie! W wypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych ważne jest przede wszystkim określenie, które schorzenie dotknęło pacjenta, ponieważ pierwsze objawy w obu przypadkach są bardzo podobne. Wirusowe zapalenie opon jest najczęściej spotykane, ale zwykle nie zagraża życiu i nie jest tak poważne. Natomiast bakteryjne zapalenie opon, może być śmiertelne, ale odpowiednio wcześnie wykryte i leczone roku znacznie lepiej i większość dzieci w pełni wraca do zdrowia. Okres inkubacji wynosi od 2 do 10 dni dla bakteryjnego zapalenia opon, a do trzech tygodni w wypadku wirusowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

W razie zapalenia opon lub posocznicy występują nieraz wszystkie wymienione objawy cofające się w różnym czasie. Bywa, że nie wszystkie występują jednocześnie, a niektóre niekiedy nie zanikają wcale.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt

1. Głośny, jękliwy lub piskliwy płacz
2. Niechęć do jedzenia i wymioty
3. Obojętny wyraz twarzy
4. Problemy ze wstawaniem (dziecko ciężko dobudzić) i ospałość
5. Blada, plamista skóra
6. Noworodek jest niewrażliwy na dotyk
7. Chłodne dłonie i stopy przy równocześnie występującej gorączce
8. Sztywny kark, plecy wygięte w łuk lub wiotkość ciała
9. Napięta lub wypukła Ciemieniucha u niemowląt*
10. Wysypka w postaci czerwono-purpurowych punkcików lub siniaków, które nie bledną pod naciskiem.

* Ciemiączko ? jest to obszar na czubku głowy niemowlęcia, który łączy kości czaszki. U noworodków jest wyczuwalne podczas dotykania głowy można wyczuć dołeczek, kości nie są jeszcze zrośnięte (umożliwia on uformowanie czaszki podczas porodu tak, aby malec mógł łatwiej wydostać się na zewnątrz). Przed upływem roku ciemiączko zanika.

Objawy zapalenia opon mózgowych u starszych dzieci

1. Wymioty
2. Silny Ból głowy
3. Podwyższona temperatura, gorączka
4. Sztywność karku
5. Bóle stawów
6. Senność i rozkojarzenie
7. Światłowstręt!
8. Wysypka w postaci czerwono-purpurowych punkcików lub siniaków, które nie bledną pod naciskiem.

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kiedy należy się go obawiać?

Występuje najczęściej w okresie zimowym, zwykle jako powikłanie po chorobach np. odrze, śwince, ospie wietrznej, albo w wyniku zakażenia wirusem polio opryszczki (herpex simplex). Pocieszający jest fakt, iż choroba ma tak łagodny przebieg, że nawet jej nie zauważymy!

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Choroba ta występuje rzadziej, ale nie znaczy to, że nie wystąpi, jest również groźniejsza (jak już wspominałem wcześniej ta odmiana może okazać się śmiertelna!). Istnieją trzy główne rodzaje choroby, wywoływane przez różne drobnoustroje: Haemophilus influenzae typu b (Hib), pneumokoki i meningokoki (jest o nich ostatnio bardzo głośno w prasie i telewizji). Wszystkie trzy typy bakterii występują u dzieci poniżej piątego roku życia. Dzięki szczepieniom ochronnym obecnie zapalenie opon mózgowych typu Hib zdarza się rzadko, jednakże szczepionka nie uodparnia na pozostałe odmiany zapalenia opon mózgowych. Dyskusje w prasie i telewizji dotyczą właśnie nowych szczepionek przeciwko pozostałym dwóm bakteriom czyli tzw. pneumokokom i meningokokom.

Pneumokokowe zapalenie opon jest drugą, najczęściej występującą odmianą bakteryjną. Bakterie (Streptococcus pneumonice) przedostają się do krwi głównie z dróg oddechowych, inne możliwe drogi to infekcja ucha środkowego lub pęknięcie czaszki.

Meningokokowe zapalenie opon to najczęściej występująca odmiana bakteryjna. Co dziesiąta osoba jest nosicielem bakterii (Neisseria meningitidis), które znajdują się na tylniej ścianie gardła. Mimo, że co dziesiąta osoba jest nosicielem choroby wcale nie musi na nią zachorować, zdarza się to niezwykle rzadko. Meningokoki można podzielić na grupy A, B i C. Meningokoki powodujące większość zachorowań w Polsce pochodzą z grup B i C. Grupa B najczęściej występuje u dzieci poniżej drugiego roku życia, grupa C u młodych ludzi pomiędzy 14 a 18 rokiem życia.

Uwaga!

Palenie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych!
Zakażenia meningokokowe przebiegają pod postacią meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicy (zakażenie krwi). Posocznica jest groźniejsza i szczególnie niebezpieczna w miesiącach zimowych.

Objawy

Zakażenie opon jest problematyczne, ponieważ nie łatwo określić, na jaki rodzaj choroby cierpi nasze dziecko we wczesnym stadium. Objawy takie jak wymioty, wysypka, niechęć do jedzenia, czy gorączka, są także symptomami wielu innych mniej niebezpiecznych chorób. Problem tkwi w tym, że stan zdrowia dziecka z bakteryjnym zapaleniem opon lub posocznicą może gwałtownie się pogorszyć w krótkim czasie! W razie kłopotów dobrze jest skonsultować się z lekarzem. W wypadku meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznicy na całej powierzchni skóry może pojawić się wysypka, jednakże nie występuje w każdym przypadku. Można przeprowadzić pewne doświadczenie pozwalające określić czy dziecko choruje. Mianowicie do gołego ramienia przykładamy szklankę, boczną stroną w miejscu występowania wysypki, jeśli ta nie zmienia barwy pod wpływem ucisku należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Leczenie

Ważne jest wczesne rozpoczęcie leczenia antybiotykami meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych może uratować życie waszego dziecka! Jeśli dziecko jest chore lekarz zrobi zastrzyk z penicyliny, który powstrzymuje chorobę, nim zacznie ona zagrażać życiu i skieruje dziecko do szpitala. Głównym powikłaniem bakteryjnego zapalenia opon jest głuchota, ale śmiertelność przypadku tej choroby sięga aż 10%!!! Natomiast całkowita rekonwalescencja może trwać od kilku tygodni nawet do kilku miesięcy.

Kolka jest ustępującym samoistnie zaburzeniem, które polega na wielogodzinnych napadach nieutulonego krzyku zdrowego niemowlęcia. Nikt nie wie, co powoduje tę dolegliwość, występującą u około 10% wszystkich niemowląt. Napady długotrwałego krzyku zaczynają się zazwyczaj kilka dni po urodzeniu; ich nasilenie zmniejsza się po 2 miesiącach, a z końcem 3. miesiąca życia dziecka całkowicie ustępują. Płacz rozpoczyna się zwykle wczesnym wieczorem, ale zdarza się również i w innych porach dnia.

Między okresami krzyku niemowlę cierpiące na kolkę zachowuje się zupełnie normalnie. Według jednej z aktualnych teorii zaburzenie to jest przejawem niedojrzałości układu nerwowego dziecka, który nie może wytłumić zbyt silnych dla niego bodźców. Ta nadwrażliwość mija z reguły wraz z rozwojem psychicznym, kiedy reakcje na przeciążenie bodźcami z otoczenia stają się prawidłowe.

Leczenie

Jeśli wykluczy się organiczne przyczyny krzyku, leczenie nie jest potrzebne. Dawniej dla uspokojenia cierpiącego na kolkę niemowlęcia podawano mu czasami fenobarbital lub podobne leki, obecnie jednak nie stosuje się ich ze względu na działanie zapierające i potencjalnie uzależniające. Leki uspokajające lub nasenne mogą się natomiast przydać wyczerpanej psychicznie i fizycznie matce.

Lekarz może też zasugerować rodzicom skorzystanie z poradnictwa rodzinnego, zwłaszcza jeśli niemowlę cierpiące na kolkę jest ich pierwszym dzieckiem. Jeżeli w ich rodzinie są starsze dzieci, które mogą czuć się zaniedbane i rozgniewane, należy zachęcić je do rozmowy ze specjalistą na temat ich mieszanych uczuć wobec młodszego brata czy siostry.

Poradnictwo jest szczególnie ważne dla rodziców, którzy stają się coraz bardziej zirytowani długotrwałym krzykiem niemowlęcia, ponieważ może to doprowadzić do maltretowania dziecka, często z tragicznymi następstwami.

Samoleczenie

Zajmowanie się niemowlęciem cierpiącym na kolkę stanowi stresującą odpowiedzialność. Najlepsze, co może zrobić matka w tej sytuacji, jest poświęcenie odrobiny czasu, choćby kilku minut, na pobyt w odosobnieniu lub przyjemne zajęcie.

Przede wszystkim liczy się pacjent. Niemowlęta wyrastają z tej dolegliwości zwykle w 2. lub 3. miesiącu życia. A do tego czasu trzeba stosować wszelkie dostępne sposoby, by przynieść ulgę cierpiącemu dziecku:

Huśtaj dziecko w kołysce, na rękach lub siedząc z nim w bujaku.
Kiedy tylko jest to możliwe, trzymaj dziecko blisko siebie, w szelkach albo nosidełku. Szepcz czułe słowa, mrucz łagodnie lub śpiewaj uspokajające kołysanki.

Spróbuj wywozić dziecko na zewnątrz wózkiem albo samochodem. Czasem bowiem skuteczne są ruch lub krótka przejażdżka.
Przerywaj trwającą dłużej niż 3 godziny dzienną drzemkę dziecka, aby lepiej spało w nocy. Obudź je i nakarm, zabawiaj chwilę przed karmieniem wieczornym.

Przygotuj dziecko do snu. Po ciepłej kąpieli i delikatnym masażu połóż dziecko do łóżeczka, ogranicz działanie wszelkich bodźców zewnętrznych i zgaś światło Spróbuj owinąć dziecko szczelnie lekkim kocykiem – czasami to pomaga.

Ustal stałe pory karmienia, kąpieli, spacerów i układania do snu i staraj się ich nie zmieniać. Ogranicz do minimum, zwłaszcza wieczorem, sytuacje wzbudzające podniecenie: wizyty, hałas itp.

Inne przyczyny krzyku niemowlęcia

Wprawdzie kolka jest najczęstszą przyczyną przedłużającego się krzyku niemowlęcia, niemniej możliwymi jego powodami są też: uzależnienie matki w ciąży od narkotyków i alkoholu, uczulenie na pokarm kobiecy lub mieszanki mleczne, autyzm, zespoły i złego wchłaniania i inne choroby jelit.

Zobacz również masaż niemowlęcia.

- pokój dla niemowlaka ma spełniać dwie podstawowe funkcje: ma być miejscem wypoczynku oraz zabawy,
- dzieci muszą mieć zapewnioną przestrzeń do rozwijania się,
- pokój dziecka powinien być położony możliwie daleko od wejścia do mieszkania oraz kuchni i salonu, a jak najbliżej łazienki,
- powinien mieć jak najwięcej światła słonecznego.

- wybierając meble do pokoju dziecięcego należy kierować się wygodą dziecka,
- regały muszą być przytwierdzone do ściany, aby się nie przewróciły,
- w szafie można zamontować regulowany drążek, aby móc go podnieść gdy dziecko urośnie,
- regał powinien mieć umieszczone nisko ,głębokie półki,
- do przechowywania zabawek można wykorzystać duże kolorowe pudełka.

- pokój dziecka musi być dobrze oświetlony,
- światło powinno być jasne, z przewagą tonów niebieskich,
- takie oświetlenie podkreśla naturalne kolory przedmiotów oraz uwidacznia kontrasty pomiędzy nimi,
- potrzebne jest także światło miejscowe, lampka, która doświetlę miejsca zabawy,
- jeżeli dziecko boi się ciemności potrzebna jest lampka, która będzie używana tylko w nocy,
- nocne światło powinno być przytłumione, miękkie, o ciepłej barwie,
- dostępne są lampki z czujnikami światła, które automatycznie wyłączają się gdy robi się widno.

Z jakiego powodu noworodek ma czkawkę. Niedojrzałość układu nerwowego, zmarznięcie lub połknięcie zbyt dużej ilości powietrza podczas picia mleczka.
Co robić, gdy noworodek ma czkawkę. Jeśli przypuszczasz, że dziecku może być zimno (sprawdź, jaki ma karczek ? powinien być ciepły, a nie chłodny), ubierz je nieco cieplej. Zaproponuj ssanie piersi lub wypicie kilku łyków wody ? to zwykle pomaga.
Kiedy iść z noworodkiem do lekarza. Jeśli szkrab ma czkawkę całymi godzinami. Czasami takie długotrwałe czkawki mogą być spowodowane chorobami, np. zapaleniem płuc i opłucnej, urazami klatki piersiowej, schorzeniami układu pokarmowego, problemami neurologicznymi. Ale takie sytuacje zdarzają się rzadko.

Więcej informacji na czkawka u niemowlaka.