Łagodzenie skutków bolesnego miesiączkowania
Jest wiele sposobów łagodzenia skurczów wywołanych prostaglandynami, na szczęście dostępne leki przeciwbólowe pomagają aż w 70 % przypadków. Można je stosować profilaktycznie, już na kilka dni przed spodziewaną miesiączką, tak żeby zmniejszyć intensywność skurczów macicy. Początek bólu to ostatni moment na zażycie leku, bo w jego apogeum preparaty uśmierzające ból są już mniej skuteczne. Nie powinny ich stosować kobiety z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy. W ich sytuacji polecany jest paracetamol, który najmniej drażni błonę śluzową żołądka. Nie wpływa on też na krzepliwość krwi.
W trakcie miesiączki można dodatkowo stosować ziołowe środki uspokajające i rozkurczowe – wyciąg z korzenia kozłka, mieszanki zawierające melisę i dziurawiec, korzeń mącznika, rumianek, szyszki chmielu. Bywa, że ból łagodzą miejscowe okłady (rozgrzewające lub chłodzące), delikatny masaż podbrzusza, z użyciem olejku lawendowego, który ma działanie rozkurczowe. Można spróbować niezbyt intensywnych ćwiczeń fizycznych, bo wzmacniają i uelastyczniają mięśnie dna miednicy. Z diety trzeba wyeliminować kawę i colę, bo kofeina nasila skurcze macicy. Niewskazane są potrawy ciężko strawne, słone i ostro przyprawione, gdyż wzdęcie dodatkowo obciąży obolały brzuch. Zakazana jest sauna, opalanie i solarium, bo wysoka temperatura może doprowadzić do krwotoku.
Ginekolog może też zaproponować stosowanie niskohormonalnych środków antykoncepcyjnych. Pod wpływem hormonów zmniejsza się bowiem synteza prostaglandyn w macicy, a tym samym siła jej skurczów.

Przyczyną bolesnego miesiączkowania mogą być stany chorobowe i to nie tylko w obrębie macicy. Mówimy wtedy o tzw. wtórnym bolesnym miesiączkowaniu. Często jest ono skutkiem stanu zapalnego (szczególnie przewlekłego), który powoduje nieprawidłowe zrosty między narządami znajdującymi się w miednicy mniejszej. Przyczyną bólu może być także endometrioza – gdy śluzówka macicy znajduje się poza nią, wewnątrz jamy brzusznej. Reaguje ona na hormony tak samo jak t wyścielająca macicę, a więc w trakcie miesiączki złuszcza się i krwawi. Winne dolegliwościom mogą być również mięśniaki. Obecność tych łagodnych guzków zmienia kurczliwość poszczególnych fragmentów macicy, a to może być przyczyną bólu.
Wymienić też trzeba anomalie rozwojowe macicy, tyłozgięcie, nadmierne przodozgięcie lub niedorozwój macicy, kiedy trzon jest mniejszy niż szyjka macicy. Takie wtórne problemy ma co czwarta kobieta uskarżająca się na bolesne miesiączki.
Bolesne miesiączki mogą być też sygnałem niedoczynności tarczycy, bowiem niska aktywność tarczycy może powodować nieregularność i zaburzenia miesiączki oraz ból. Przy niedoborze hormonów tarczycy, na zasadzie sprzężenia zwrotnego, zwiększa swoją aktywność przysadka. Jej intensywna praca wiąże się z kolei z większą produkcją estrogenów.
Jeżeli kobieta ma bolesne nieregularne miesiączki po 45 roku życia może to być sygnałem zbliżającej się menopauzy.

Nowoczesna ginekologia umożliwia kobietom dbanie o własne potrzeby a przede wszystkim o zdrowie. Składa się z kilku elementów. Podczas badania, wykonuje się badanie piersi a także badanie to najważniejsze i podstawowe – sromu oraz narządów wewnątrz czyli pochwy, macicy, szyjki macicy a także jajowodów i jajników. Jeśli kobieta choruje wykonuje się szczegółową diagnostykę a także dobiera najlepsze metody leczenia. Operacyjnie leczone są różnego typu choroby kobiece, takie jak zrosty jajowodów czy rak szyjki macicy.
Obecnie jedną z popularniejszych metod leczenia schorzeń jest metoda laparoskopowa, przy użyciu której zabieg operacyjny przebiega szybko i wykonywany jest precyzyjnie. Poprzez 3 nakłucia można dostać się do powłok brzusznych. Badania ginekologiczne powinny być wykonywane regularnie w konsultacji z lekarzem. Dzięki nim można zdiagnozować torbiele, guzy czy krwawienia. Bardzo częstym wrażliwym kłopotem jest chorowanie na infekcje kobiece. Lekarz doradzi, jaki lek będzie najskuteczniejszy. Bakteryjne zakażenie pochwy jest trudną chorobą do wyleczenia, ponieważ często nawraca.
Bardzo poważnym problemem kobiet jest endometrioza czyli gruczolistość macicy. Choroba ta jest często lekceważona, dlatego warto badania ginekologiczne wykonywać regularnie. Czas dojrzewania, ciąży, macierzyństwa a także menopauzy, to czas kiedy szczególną role odgrywa ginekolog. Jeśli badania wykonywane są regularnie wówczas ma się szansę, na cieszenie się zdrowiem oraz pełnią kobiecości.

Opieką przedporodową nazywamy wszelkie działania profilaktyczne podejmowane podczas trwania ciąży, które maja na celu zagwarantowanie zdrowia matce i dziecku. Obejmują one wczesne i regularne badania oraz naukę ciężarnej, jak ma dbać o siebie. Dobra opieka przedporodowa pomaga również szybko wykryć różne powikłania ciąży, np. cukrzycę, stany przedrzucawkowe, anemię, zakażenie dróg moczowych, anomalie genetyczne i nieprawidłowy rozwój płodu. Wyznacznikiem dobrej opieki przedporodowej są wcześnie rozpoczęte i regularne wizyty u lekarza. Kobieta dokonują wyboru lekarza powinna brać pod uwagę nie tylko koszty i wygodę, ale również szpital, w którym chce urodzić swoje dziecko.
Pierwsza wizyta powinna odbyć się jak najwcześniej, gdy tylko kobieta ma podejrzenie, że może być w ciąży. Zazwyczaj przypada to na 5 tydzień ciąży. Pierwsza wizyta często bywa dłuższa, ponieważ lekarz zbiera wywiad, a następnie przeprowadza ogólne badanie ginekologiczne w celu określenia ogólnego stanu zdrowia pacjentki. Wówczas to lekarz ustala przybliżony termin porodu i wykonuje badanie miednicy, aby sprawdzić, czy możliwy jest poród pochwowy. Pobiera też wymaz cytologiczny i zleca badanie krwi na stężenie glukozy, określenie grupy krwi i badanie w kierunku kiły. Badanie moczu ma na celu sprawdzenie, czy nie ma w nim białka oraz infekcji dróg moczowych.
Jeżeli kobieta wcześniej urodziła już dziecko z wadą lekarz zwykle zleca wykonanie badań genetycznych i USG, które w Polsce jest już badaniem rutynowym.

Współczesne kobiety, które pragną uchronić się przez nieplanowaną lub niechcianą ciążą, mają do wyboru mnóstwo skutecznych i bezpiecznych metod antykoncepcji. Generalnie dzisiejsze metody zapobiegania ciąży dzielą się na kilka rodzajów, takich jak antykoncepcja mechaniczna, hormonalna i chemiczna.
Ten pierwszy rodzaj antykoncepcji – antykoncepcja mechaniczna – polega na „mechanicznym” uniemożliwieniu plemnikom dotarcia do komórki jajowej i stanowi najpowszechniej dostępną formę zapobiegania ciąży (prezerwatywy można bowiem kupić w każdym kiosku, supermarkecie, sklepie spożywczym, stacji benzynowej oraz w każdej aptece bez recepty).
Plusem tej metody jest jej pełne bezpieczeństwo (pomijając oczywiście osoby uczulone na lateks) oraz zapobieganie chorobom przenoszonym drogą płciową, minusem natomiast – stosunkowo niska skuteczność. Dlatego też warto stosować ją razem z innymi rodzajami antykoncepcji, takimi jak antykoncepcja chemiczna (np. środku plemnikobójcze).

Za najskuteczniejszą metodę zapobiegania ciąży uważa się antykoncepcję hormonalną – jej minusem jest jednak niepowszechna dostępność, tj. fakt, że tabletki czy inne hormonalne środki antykoncepcyjne musi przepisać lekarz ginekolog , a także nieobojętność na zdrowie kobiety – wszak faszerowanie się hormonami i ingerencja w naturalną kobiecą gospodarkę hormonalną na dłuższą metę nie może pozostać bez wpływu na organizm kobiety. Ponieważ jednak skutki uboczne zdarzają się niezmiernie rzadko
– a w miarę udoskonalania antykoncepcji hormonalnej coraz rzadziej – metodę tę poleca się wszystkim kobietom, którym zależy na skuteczności i pewności antykoncepcji.

Badanie ultrasonograficzne jest powszechnie stosowanym nieinwazyjnym badaniem prenatalnym, które ginekolog położnik przeprowadza co najmniej trzy razy podczas każdej ciąży – w I, II i III trymestrze ciąży.W poszczególnych trymestrach ciąży przeprowadza się USG w różnym celu – np. podczas pierwszego badania ultrasonograficznego podczas ciąży, w I trymestrze, USG ma na celu między innymi potwierdzenie faktu zapłodnienia, określenie wieku ciąży oraz oszacowanie przewidywanego terminu porodu.
Dzięki badaniom USG podczas ciąży prowadzenie ciąży jest proste i umożliwia wykrycie wielu chorób i wad genetycznych płodu.
Badanie ultrasonograficzne – bezbolesne i całkowicie bezpieczne dla dziecka i matki – pozwala na zdiagnozowanie takich chorób i wad wrodzonych jak na przykład zespół Downa, wady anatomiczne, rozszczep wargi i podniebienia i wiele innych. A jeśli ginekolog położnik posiada w swoim gabinecie nowoczesny aparat ultrasonografii trójwymiarowej, skuteczność diagnozy za pomocą USG jest jeszcze wyższa, a ponadto samo badanie – dostarczające wyjątkowo wyraźny, trójwymiarowy obraz nienarodzonego dziecka – stanowi dla przyszłych rodziców niezwykle wzruszające doświadczenie.

Irygacje - to płukanie pochwy wodą lub innym płynem pod ciśnieniem. Nie jest to zabieg niezbędny dla zdrowia, chyba, że lekarz zaleci go przy infekcji pochwy, ponieważ kąpiel lub prysznic w zupełności wystarczają, aby otrzymać czystość i zdrowi.
Produkty do higieny intymnej sprzedawane w sklepach często zawierają środki dezynfekujące i inne substancje, które mogą wywoływać podrażnienia lub stan zapalny pochwy, albo nawet reakcje alergiczne. Mikroorganizmy z pochwy mogą też w wyniku irygacji dostać się do wyżej położonych części układu rozrodczego. Irygacje mogą też zaburzać naturalną kwasowość pochwy, a przez to zwiększać ryzyko stanów zapalnych. Pod żadnym pozorem irygacji nie wolno wykonywać podczas ciąży, ani 6 tygodni po porodzie. Nie powinno się jej wykonywać również 2 tygodnie po wyłyżeczkowaniu macicy, po aborcji, ani przed badaniem ginekologicznym.
Irygacja jest najstarszym i prawdopodobnie najmniej skutecznym sposobem antykoncepcji. Wykonana bezpośrednio po stosunku, zmniejsza być może szanse zapłodnienia, plemniki mogą jednak dotrzeć do macicy i jajowodów, zanim kobieta zdoła wykonać ten zabieg. Podczas gdy część plemników się wypłukuje, inne w tym czasie podążają w kierunku komórki jajowej. Niemniej kobieta, która chce zajść w ciążę powinna unikać irygacji po stosunku. Irygacje są nieskuteczne jako metoda zabezpieczająca przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Kobiety, które chcą wykonywać irygację ze względów higienicznych powinny używać do tego czystej wody, albo bardzo rozcieńczonego roztworu octu.

Ginekolog brytyjski Grantley Dick Read ogłosił w 1919 roku swą nowatorską metodę bezbolesnego porodu dzięki treningowi psychicznemu w czasie ciąży. Ponadto rodząca miała odczuwać proces porodu jako doświadczenie pogłębiające świadomość i niosące zadowolenie. Poród był zatem traktowany nie jako zjawisko patologiczne, czy choroba, ale jako fizjologiczna funkcja organizmu żeńskiego, która normalnie powinna przebiegać bez dolegliwości. Koncepcja „porodu naturalnego”, reprezentowana przez Reada w jego publikacjach do dzisiaj zajmuje wysoką pozycję w opiece nad ciężarnymi i w położnictwie. Metoda Reada zakłada, że bóle są wywołane napięciem mięśni, które z kolei jest wyrazem strachu. Wyjaśnienie matce przebiegu porodu ma złagodzić strach, a dzięki technice odprężania powinno nastąpić zmniejszenie napięcia mięśni. Po II wojnie światowej metoda Reada osiągnęła znaczną popularność, przede wszystkim w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Do dzisiaj poród naturalny jest silnie lansowany na całym świecie. Ta metoda ma pewne źródła w tradycji, ale i w wiedzy.
Pierwsze próby ginekologów, aby metodami psychologicznymi uczynić poród bezbolesnym sięgają XIX wieku. Poród w hipnozie uważany był za alternatywę porodu w narkozie. Na początku hipnoza odnosiła się jedynie do samego procesu porodu, a potem sugestię włączono do przygotowań do porodu. W 1921 roku heidelberski położnik i ginekolog Karljohann von Oettingen opisał 19 przypadków, których większość przebiegła z pożądanym efektem.

Świąd sromu – wyróżnia się dwie postacie tej choroby: świąd pierwotny i wtórny.
Świąd pierwotny nie jest związany ze stanem zapalnym i może pojawiać się przy zdrowej skórze sromu, ale często związany jest z zanikiem skóry jako efektem podrażnienia zakończeń nerwowych o nie ustalonej przyczynie (wpływy endogenne, hormonalne, enzymatyczne, psychonerwice). Postać ta często występuje w okresie przekwitania i u wielu starszych kobiet doprowadza do wtórnych zapaleń sromu.
Świąd wtórny występuje jako podstawowy objaw towarzyszący innemu schorzeniu, najczęściej zakażeniu sromu lub owsicy. Jest trudny do wyleczenia, utrzymuje się nawet po ustąpieniu obrzęku i zaczerwienienia.
Leczenie miejscowe jest wyłącznie objawowe i polega na przemywaniu skóry sromu 40-50 % alkoholem, pędzlowaniu 5 % roztworem lapisu, ostrzykiwaniu hialuronidazą, nowokainą, stosowaniu zasypek oraz maści z hydrokortyzonem lub mentolem. Ponadto jest stosowane leczenie hormonalne w postaci dużych dawek estrogenów, w niektórych przypadkach pomaga psychoterapia. Przy braku efektów może być zastosowane leczenie operacyjne w postaci sympatektomii. Jest to zabieg, który niszczy nerwy we współczulnym układzie nerwowym i wykonuje się go w celu zwiększenia przepływu krwi i zmniejszenia odczuwania długotrwałego bólu przy niektórych chorobach.

Nowotwory sromu
Nowotwory niezłośliwe to najczęściej włókniaki, tłuszczaki, gruczolaki, rzadziej – naczyniaki, mięśniaki i nerwiaki. Umiejscawiają się w wargach sromowych lub w łechtaczce. Występują pod postacią guzków różnych rozmiarów, mogą być uszypułkowane. Często ulegają owrzodzeniu. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu guzka i zbadaniu histopatologicznym w celu wykluczenia złośliwego nowotworu sromu.
Stany przedrakowe to rogowacenie białe, marskość sromu oraz kłykciny kończyste. Rogowacenie białe jest chorobą kobiet starszych, po menopauzie. Główną dolegliwość stanowi świąd, zmiany polegają na wieloogniskowym obrzęku i zaczerwienieniu tkanek, gdzie po pewnym czasie można zauważyć białe plamy, o nieregularnych kształtach, barwy kości słoniowej. Zmiany są liczne, obustronne, umiejscowione na łechtaczce, wargach sromowych, kroczu i w okolicach odbytu. Wokół plam widać zadrapania i owrzodzenia. Nie leczone w 5 % przypadków prowadzi do rozwoju raka sromu. Leczenie polega na wycięciu sromu.
Marskość sromu jest chorobą przewlekłą polegającą na bardzo nasilonym procesie zaniku sromu. Błona śluzowa staje się biaława, wysuszona. Szpara sromu zwęża się, wargi sromowe i łechtaczka prawie zanikają, wargi większe spłaszczają się. Skóra staje się sucha, odbarwiona, napięta. Często powstają pęknięcia i rogowacenie białe.
Leczenie jest zachowawcze, czasem operacyjne, polegające na wycięciu sromu.
Kłykciny kończyste powstają u kobiet z przewlekłymi zapaleniami pochwy. Mają postać kalafiorowa tych tworów, przeważnie mnogich, mogących przechodzić w raka. Leczenie to usunięcie chirurgiczne, wypalenie środkami chemicznymi lub elektrokoagulacja.